|
|
|
Brazilië is een groot land (240 keer zo groot als Nederland) dat bijna de helft van Zuid-Amerika beslaat. Er wonen zo'n 185 miljoen mensen, en de bevolking groeit snel: ieder jaar komen er ongeveer twee miljoen inwoners bij.
De tegenstellingen tussen rijk en arm zijn groot in Brazilië: de stad Rio de Janeiro bijvoorbeeld heeft wereldberoemde stranden waar de jetsetgeniet, maar ook sloppenwijken of favelas waar straatbendes ware oorlogen uitvechten met de politie. Andere grote steden zijn Brasília (Vida Positiva is gevestigd in Taguatinga Norte, een buitenwijk van Brasília), São Paulo, Fortaleza, Recife en Natal.
Historische banden: Brazilië heeft historische banden met Nederland: tijdens de Tachtigjarige Oorlog (van 1630 tot 1654) hebben de Hollanders het noordoosten van Brazilië (Nordeste) in bezit gehad.
Volk en cultuur
Gemengde bevolking
De Brazilianen zijn ontstaan uit drie bevolkingsgroepen: Indianen, Portugezen en Afrikanen. De Indianen maken nog slechts een klein deel uit van van de totale bevolking. Ze zijn overvleugeld door de Portugese immigranten, die er sinds 1500 zijn gevestigd, maar ook door de Afrikanen die als slaven naar Brazilië wreden verscheept. De hedendaagse bevolking bestaat uit:
|
- 53% blanken
- 22% mulatos (van Afrikaanse afkomst)
- 16% mamelocus (van Indiaans-Europese afkomst)
- 11% zwart
- 2% overige (Aziaten, Indianen en Cafuzos (van Indiaans-Afrikaanse afkomst)
|
Ondanks de gezamenlijke geschiedenis zijn de economische en sociale verschillen tussen de bevolkingsgroepen erg groot. Er is niet sprake van één cultuur. De sociale ongelijkheid behoort tot de meest schrijnende van de wereld. Officieel kent Brazilië geen rassenongelijkheid maar de lagere sociale klassen zijn zwarter van kleur dan de hogere. Er bestaan rijke en arme blanken, zwarten zijn vrijwel zonder uitzondering arm. Ook bij adoptie zie je deze rassenongelijkheid terugkomen. Kinderen met een donkere kleur worden eerder voor buitenlandse adoptie aangemeld. Discriminatie bestaat in Brazilië wel degelijk. Het zijn de sporen van een koloniale slavensamenleving.
Braziliaanse cultuur
Mensen van Europese, Afrikaanse, Aziatische Midden-Oosten achtergrond zorgen voor een verrijking van de Braziliaanse cultuur, zonder hierbij de eerste bewoners van Brazilië, de Indianen, uit te vlakken. Alleen de Amazone-Indianen vallen buiten de Braziliaanse cultuur. In de 16de eeuw waren er naar schatting 1 miljoen Indianen, maar de komst van de blanken heeft hun aantal dramatisch doen afnemen. Nu zijn er nog zo’n 200.000 Indianen over.
De smeltkroes van immigranten is zich heel sterk bewust van een eigen Braziliaanse identiteit.
Nergens ter wereld heeft de samensmelting van verschillende culturen zo duidelijk tot een nieuwe cultuur geleid als in Brazilië. De immigranten brachten allemaal hun eigen geschiedenis mee waaruit de nieuwe, eigen, Braziliaanse cultuur ontstond. Het Braziliaanse Portugees (Portugees is de officiële taal) is daar een afspiegeling van. De taal klinkt niet alleen anders dan de taal van het moederland, er zijn ook verschillende woorden uit de Indiaanse taal en immigrantentalen in opgenomen. Zo zeggen de Brazilianen bij het afscheid tchau, wat is afgeleid van het Italiaanse ciao. De Braziliaanse cultuur is een smeltkroes van raciale invloeden. De Indiaanse elementen hebben bijgedragen aan een rijke traditie van mythe, sagen, mystiek en muziek. De Portugese invloeden zijn duidelijk merkbaar in de architectuur. De Afrikaanse invloeden zijn groot. Zo kwamen Afrikaanse voedselprodukten en gerechten in de Braziliaanse keuken terecht, maar de grootste invloed is merkbaar op het gebied van religie en muziek. Daar is heel duidelijk sprake van een Afro-Braziliaanse cultuur. Uit de Afrikaanse ritmes is de beroemde Braziliaanse samba voortgekomen. Overal in Brazilië is muziek. De samba is van oorsprong de muziek van de slaven uit Afrika. Zij uitten hun emoties door op potten en pannen te slaan. Nu is de samba het ritme van Brazilië. In het hele land zijn sambascholen; soms spelen wel 300 mensen superstrak eenzelfde, opzwepend ritme.
De lambada werd in Europa pas ergens in de jaren '90 bekend, maar deze dansmuziek werd al in het begin van de 20ste eeuw in Noordoost-Brazilië geïntroduceerd als als forró.
 |
|
|
Brazilianen zijn gepassioneerde sportliefhebbers, waarbij voetbal op de eerste plaats komt. Als het nationale team een belangrijke wedstrijd speelt, komt het openbare leven vrijwel tot stilstand. Brazilië heeft een indrukwekkende staat van dienst op voetbalgebied: het land werd maar liefst vijf keer wereldkampioen en is daarmee recordhouder.
Typisch Braziliaans is capoeira, dat het midden houdt tussen een vechtsport, krijgskunst en dans. Twee capoeiristas bevechten elkaar staande in een kring, maar het is niet de bedoeling elkaar te raken. Het gaat er meer om wie de beste verdedigingstechniek heeft. Ondertussen speelt er muziek en wordt er door de omstanders gezongen en gedanst.
Brazilië heeft enkele beroemde schrijvers voortgebracht. In de 19de eeuw waren de romantische verhalen van Joachim Machado de Assis zeer in trek. In de 20ste eeuw publiceerde Gilberto Freyre over het harde slavenbestaan. Jorge Amado schreef lichtvoetige verhalen die zich afspelen op cacaoplantages. Momenteel is Paulo Coelho een zeer gewaardeerde schrijver, waarvan de boeken overal ter wereld worden gelezen.
Migranten/kolonisten
In de loop der eeuwen is Brazilië een magneet gebleken voor scheepsladingen kolonisten uit Europa. Met de ontdekking van goud- en diamantmijnen vestigden vele kolonisten zich in het zuiden en zuidoosten van Brazilië. Portugezen, Spanjaarden, Italianen, Fransen, Duitsers en ook Nederlanders.
Nederlanders hebben kolonies gesticht, waaronder het bekende Holambra in de deelstaat São Paulo, en van recentere datum Brasolândia in de deelstaat Goiás.
klik hier voor meer foto's van Holambra
klik hier voor meer informatie over Holambra

Bevolkingsgroei
De bevolking van Brazilië groeit snel. Aan het eind van de 19de eeuw waren er tien miljoen Brazilianen, in 2005 waren dat er 186 miljoen. Brazilië is 240 keer zo groot als Nederland (de grootste afstand van zowel noord naar zuid als van oost naar west bedraagt zo’n 4300 kilometer). Elk jaar groeit de bevolking met ruim 1 procent, oftewel: komen er bijna twee miljoen Brazilianen bij!
Ondanks de enorme afmetingen van het land is Brazilië één van de meest geurbaniseerde landen van de de wereld. Driekwart van de bevolking leeft in de steden, die soms een enorme omvang hebben., vooral in de verstedelijkste gebieden aan de kust. Hier liggen de metropolen Sao Paolo en Rio de Janeiro. In het stedelijk gebied van São Paulo meer mensen dan in heel Nederland. Een belangrijke reden voor het feit dat er zoveel mensen in de steden wonen is de constante trek van mensen van het platteland naar de stad, op zoek naar een beter leven.
Deze continue aanvoer van mensen zorgt voor een ongecontroleerde groei van de armoedige buitenwijken, zgn. favelas.De zwarte bevolkingsgroep is het armst: zij wonen veelal in de favelas van de grote steden.
Geloof
Brazilië is het grootste katholieke land ter wereld. Bijgelovig en spiritueel als ze zijn, vormen de Brazilianen een dankbare doelgroepen voor religieuze en semi-religieuze bewegingen. Toch zijn de Brazilianen vooral katholiek, al heeft het katholicisme zich vermengd met mystieke elementen uit de inheemse en vooral de Afrikaanse cultuur. Het geloof is diepgeworterd en een wezenlijk onderdeel van hun cultuur. De overgrote meerderheid van de Brazilianen
(9 op de 10) hangt het rooms-katholieke geloof aan, maar die aanhang slinkt vrij snel. Dat komt niet door ontkerkelijking, zoals in Europa, maar doordat Brazilianen overstappen naar een protestants geloof. Die ontwikkeling baart de rooms-katholieke kerk zorgen en daarom gaat de paus in 2007 naar Brazilië.

|
|
Geschiedenis
Voordat de Portugezen in 1500 voet aan wal zetten, leefden er al vele eeuwen Indianenstammen in Brazilië. Ze woonden langs de kust en langs de vele rivieren in het Amazonegebied.
Voor hen was 22 april 1500 een rampdag, de dag dat de Portugese zeevaarder Pedro Álvares Cabral Brazilië ontdekte.
Zes jaar eerder was bij het Verdrag van Tordesillas (1494) de hele aarde verdeeld in een Portugees en een Spaans deel. Op grond van dat verdrag kreeg Portugal Brazilië toegewezen.
Vanaf 1532 begon Portugal met de systematische kolonisatie van Brazilië, het eerst in het noordoosten. Grond in de Nordeske werd verdeeld onder Portugese edelen, die er grote suikerplantages vestigden. Al snel was Brazilië de belangrijkste suikerproducent ter wereld.
De Indianen werden verdreven of als slaaf tewerkgesteld op de plantages. Maar de Portugezen vonden de Indianen niet erg geschikt als arbeidskrachten. Daarom werden slaven uit West-Afrika gehaald. Dat is de oorzaak van de gemengde samenstelling van de Braziliaanse bevolking, heel anders dan die van andere Zuid-Amerikaanse landen.
In 1549 werd Salvador de hoofdstad van de nieuwe kolonie. Dertig jaar later viel Portugal in Spaanse handen; zo raakte het betrokken bij de Tachtigjarige Oorlog met de Nederlanders.
Nieuw-Holland
De Hollanders hebben de Nordeste (noord-oosten van Brazilië - zie afbeelding hiernaast) korte tijd in bezit gehad, van 1630 tot 1654. Gouverneur Johan Maurits van Nassau-Siegen "Maurits de Braziliaan” wijdde zich enthousiast aan de stichting van Nederlandse suikerplantages. Die onderneming werd een mislukking door de daling van de suikerprijzen halverwege de 17de eeuw.
klik hier voor meer over Nieuw-Holland
Door de concurrentie van suikerplantages in het Caraïbisch gebied ging het met de welvaart in de Nordeste snel bergafwaarts. Daar kwam bij dat in het zuidoosten goud was ontdekt. Dat sprak vele gelukzoekers uit de Nordeste en uit het buitenland tot de verbeelding. De Portugezen beschouwden Brazilië puur als een wingewest. Het goud werd naar Portugal vervoerd en Brazilië werd belemmerd in zijn ontwikkeling. Zo was uitvoer van Braziliaanse producten verboden en in 1785 verboden de Portugezen zelfs alle industriële activiteit in de kolonie. Dat veranderde snel nadat Napoleon de Portugese koninklijke familie uit Europa verdreven had. Die familie week uit naar Rio de Janeiro (inmiddels de nieuwe hoofdstad).
De rollen waren nu omgekeerd: Brazilië leek het machtscentrum te zijn geworden van het Portugese Rijk, terwijl het moederland verarmd achterbleef. In 1822 werd Brazilië formeel een onafhankelijk keizerrijk onder keizer Pedro I, een zoon van de oude Portugese koning. Hij riep veel weerstand op door zijn autoritaire optreden. Zijn opvolger, Pedro II, voerde maatregelen door om de economie te stimuleren. Koffie, katoen en rubber kwamen sterk op als exportproducten. Op de plantages werkten slaven, terwijl de "beschaafde" wereld slavernij inmiddels als immoreel was gaan zien. Onder grote internationale druk schafte Brazilië in 1888 de slavernij af, zeer tot ongenoegen van de grootgrondbezitters. Pedro II kreeg de schuld en in 1889 werd hij afgezet door generaal Manoel Deodoro, die zichzelf tot president uitriep.
Vijf jaar later kreeg Brazilië zijn eerste burgerpresident: Prudente de Morais e Barros. De economische crisis van 1929 kwam ook in Brazilië hard aan.
I In 1930 organiseerde het leger een "volksopstand" waardoor Getúlio Dorneles Vargas (18831954) aan de macht kwam. Doordat Brazilië aan het einde van de 19de eeuw werd bevolkt door grote groepen immigranten uit Duitsland en Italië ging de opkomst van het fascisme in Europa niet aan Brazilië voorbij. Ook werd men steeds banger voor de opkomst van het communisme. Met name vanwege het laatste volgde in 1930 een militaire coup waarna de militairen Getúlio Dorneles Vargas naar voren schoven als president. Zijn regering werd als dictatoriaal gezien, en volgens critici fascistisch. Toch keerde hij zich tegen de fascistische landen in de Tweede Wereldoorlog en koos de zijde van de geallieerden. De publieke druk op Getúlio nam toe, tot hij middels een staatsgreep werd afgezet in 1945. Hierna werd hij senator voor zowel Rio Grande do Sul als São Paulo. Na verkiezingen wordt in 1946 een nieuwe grondwet aangenomen. Getúlio Vargas wordt in 1950 nog één keer herkozen. Zijn regering werd gekenmerkt door constructie en corruptie. In januari 1954 werd een luchtmachtofficier doodgeschoten en een journalist verwond door een lijfwacht van Getúlio. Dit schandaal leidde tot de roep op aftreden en uiteindelijk tot zelfmoord van de president. Een controversiële president, die de bijnaam "Pai dos Pobres (Vader van de armen)" kreeg.
|
|
Politiek
Nadat Vargas in 1954 door het leger was gedwongen af te treden, volgde er een periode van verschillende presidenten.
Intussen ging het met de economie bergafwaarts. In het begin van de jaren '60 stond Brazilië er economisch zo slecht voor, dat het leger besloot zich met de politiek te gaan bemoeien. In 1964 volgde een militaire staatsgreep. De militaire dictatuur zou tot 1985 voortduren.
Vakbonden werden verboden en de grondwet was op bepaalde punten buiten werking gesteld. De oppositie werd uiterst wreed onderdrukt. Economisch ging het Brazilië voor de wind, althans tot de oliecrisis van 1973.
Officieel waren er twee politieke partijen toegestaan: de door de militairen gecontroleerde ARENA-partij en de MDB, een oppositiepartij. In de praktijk hielden de militairen de touwtjes strak in handen, door bijvoorbeeld verkiezingsuitslagen te manipuleren of ongeldig te verklaren.
Halverwege de jaren '70 leek er enige versoepeling op te treden. Zo werd de perscensuur op kranten en tijdschriften opgeheven; radio en tv bleven onder militaire controle staan.
Die versoepeling kreeg verder vorm onder generaal João Figueiredo, die in 1978 was aangetreden. Hij moest wel, want de oppositie tegen de militairen won aan kracht. In de grote steden werden demonstraties gehouden en stakingen georganiseerd. Figueiredo verleende amnestie aan alle politieke gevangenen en het twee-partijensysteem werd opgeheven.
Bij de verkiezingen van 1982 behaalde de gezamenlijke oppositie een grote overwinning, maar niet genoeg om directe presidentsverkiezingen mogelijk te maken.
Dat veranderde toen een deel van de militaire partij zich afscheidde en de presidentskandidaat van de oppositie steunde. In 1985 koos een kiescollege Tancredo de Almeida Neves tot president.
Aan de vooravond van zijn installatie moest Neves in het ziekenhuis worden opgenomen; hij overleed ruim een maand later. Vice-president José Sarney werd op 22 april 1985 geïnstalleerd als president. Daarmee was een einde gekomen aan 21 jaar militair bewind.
Sarney kon aanvankelijk rekenen op brede steun, maar die brokkelde snel af toen hij niet in staat bleek de economische crisis het hoofd te bieden.
Hij werd opgevolgd door de rechtse populist Fernando Collar de Melo, die al binnen twee jaar het veld moest ruimen op beschuldigingen van corruptie. Daarmee was de corruptie overigens bepaald niet ten einde gekomen. Uit een rapport in 1994 bleek dat maar liefst 40% van de staatsbegroting opging aan corruptie-gelden.
In 1994 werd Fernando Henrique Cardoso tot president gekozen. Hij voerde belangrijke economische hervormingen door, maar slaagde er niet in op sociaal terrein het roer om te gooien. Vele landloze boeren vroegen aandacht voor hun situatie met demonstraties en landbezettingen.
De linkse oppositieleider Luiz Inácio Lula da Silva kreeg steeds meer aanhang, vooral nadat hij zijn socialistische programma sterk had gematigd. In 2002 won Lula overtuigend de presidentsverkiezingen; hij werd op 1 januari 2003 geïnstalleerd. Lula da Silva had zich tot taak gesteld de schrijnende tegenstelling tussen arm en rijk in Brazilië te verzachten en tegelijkertijd de ondernemers te vriend te houden. De zeer populaire Lula da Silva heeft er twee termijnen opzitten als president. Zijn opvolger moet hoge verwachtingen waarmaken. Onder Lula's leiding is het Brazilië economisch voor de wind gegaan.
Op 31 oktober 2010 hebben Brazilianen een opvolger voor Lula da Silva gekozen. Dilma Rousseff van de Arbeiderspartij is het eerste vrouwelijke staatshoofd van Brazilië geworden. Op 1 januari 2011 zal zij worden beëdigd.
|
|
Geografie
Brazilië is op te delen in 4 geografische gebieden:
A Het Laagland (of de grote Laagvlakte),het Amazone-bekken. Deze vlakte is lager dan 200 meter boven de zeespiegel. Hier bevind zich hoofdzakelijk het Amazoneoerwoud en de Amazone rivier (de op één na langste rivier van de wereld). Het Amazonegebied is het grootste regenwoud in de wereld. In dit gebied bevindt zich 10% van alle planten en dierensoorten van de wereld. Deze onmetelijke jungle is het woongebied van vele apensoorten, papegaaien, zangvogels, slangen, tapirs en de poema. Het gebied is tevens verantwoordelijk voor 20% van ’s werelds zuurstofproductie.
B Het Hoogland van Brazilië-Planalto Brasileiro (gemiddelde hoogte tussen de 500 en 1000 meter)
Dit gebied kent verschillende landschappen en klimaten:
- tropisch regenwoud in het noorden en zuiden,
- savanne in het midden (b1 Cerrado)
- woestijnsteppe in het noord-oosten (b2 Caatingas).
C De smalle kuststrook(8000 km)
Dit gebied wordt gekenmerkt door o.a. prachige stranden.
Hier is de kolonisatie begonnen en liggen de meeste grote steden
D Paraná-Paranaqua laagvlakte
In dit gebied bevindt zich de Pantanal, het grootste wetland ter wereld (5 keer zo groot als Nederland). Elk half jaar, in het natte seizoen, loopt het terrein tussen de vele rivieren en kreekjes, lagunes en meren, onder water. Daarmee is de Pantanal een van de belangrijkste wetlands op aarde en een waar wildlife paradijs. Onder de 656 vogelsoorten, 122 soorten zoogdieren en minstens 276 soorten vis leven er dieren als jaguars, anaconda's, miereneters, toekans, reuzenotters en kaaimannen.
De bedreigde Hyacinth Ara (de grootste papegaai in de wereld) komt alleen in de Pantanal voor.
De Foz do Iguaçu, op het drielandenpunt van Brazilië, Argentinië en Paraguay is misschien het meest sensationele spektakel van het land. De machtige watervallen zijn een van de natuurlijke wonderen van de wereld, en zijn superieur, zowel in grootte als grandeur van zowel de Niagara als de Victoria Falls.
Klimaat
Door de immense afmetingen van Brazilië is er een grote diversiteit aan klimaten waarneembaar. Het klimaat varieert over het algemeen van tropisch in het noorden van Brazilië, waar het zelden koud is met een gemiddelde temperatuur van ongeveer 28 °C, tot een gematigd klimaat in het zuiden, waar het af en toe zelfs kan sneeuwen. Omdat Brazilië ten zuiden van de evenaar ligt, zijn de seizoenen precies tegenovergesteld aan die in Europa, al zijn de extreme seizoensveranderingen, zoals wij ze kennen, niet aanwezig.
De winter in Brazilië duurt van juni tot augustus, en wordt gekenmerkt door een gemiddelde temperaturen van tussen de 17 en 19°C in de zuidelijke staten Rio Grande do Sul, Santa Catarina, Paraná en São Paulo. In de rest van Brazilië zakt het kwik in de winter niet zo ver, en blijft de gemiddelde temperatuur tussen de 25 en 30°C.
De zomer in Brazilië duurt van december tot en met februari. Gedurende deze periode kan het zeer warm worden in een groot gedeelte van Brazilië. De temperatuur in de noordelijke staten kan in het noordoosten van Brazilië in de zomer zelfs oplopen tot ruim 35°C. Met de zomer wordt ook het regenseizoen ingeluid. Je hoeft echter niet bang te zijn dat je vakantie hierdoor letterlijk in het water valt. Het regent slechts een paar keer per week één of een meer uren per dag.
|

Economie
Na een forse crises aan het eind van de jaren '90 heeft de Braziliaanse economie een krachtig herstel laten zien. De laatste jaren groeit de economie fors; de koersen op de aandelenbeurs zijn geëxplodeerd. Brazilië geldt nu als een van de snelst groeiende "opkomende markten" (samen met onder meer China, India en Rusland).
De economische groei en de toenemende welvaart zijn zeer ongelijk verdeeld. De tegenstellingen tussen rijk en arm zijn groot in Brazilië: de stad Rio de Janeiro bijvoorbeeld heeft wereldberoemde stranden waar de jetset geniet, maar ook sloppenwijken of favelas (sloppenwijken) waar straatbendes ware oorlogen uitvechten met de politie. Andere grote steden zijn Brasília , Fortaleza, Recife en Natal. Het zwaartepunt van de economie ligt in het zuidoosten van het land, waar de grote steden São Paulo en Rio de Janeiro liggen.
Het binnenland en het noordoosten profiteren nauwelijks van de vooruitgang. Daardoor trekken steeds meer armen naar de grote steden, die reeds overbevolkt zijn. De toch al grote tegenstellingen tussen arm en rijk worden bovendien vergroot.
Brazilië is de grootste koffieproducent ter wereld. Lange tijd was het land zeer afhankelijk van de koffie-export, maar dat is nu niet meer het geval. Brazilië heeft zich ook op andere exportproducten toegelegd, zoals soja, suiker, cacao en citrusvruchten.
Het land heeft enorme voorraden bodemschatten, maar het grootste deel daarvan wordt nog niet geëxploiteerd. Brazilië is ‘s werelds grootste exporteur van ijzererts. Andere belangrijke bodemschatten zijn bauxiet, mangaanerts, industriediamant, edelstenen en goud. Het land wint ook aardolie, waarmee het voor ongeveer de helft in de eigen behoefte kan voorzien.
De aanleg van stuwdammen heeft de industriële ontwikkeling van Brazilië sterk gestimuleerd. Dankzij waterkracht kan het land nu voor 90% in de eigen elektriciteitsbehoefte voorzien. De andere kant van de medaille is dat voor de aanleg van deze dammen grote aanslagen zijn gepleegd op de natuur en inheemse volken zijn verjaagd of zelfs vermoord.
Brazilië is het meest geïndustrialiseerde land van Zuid-Amerika. Er is een grote auto-industrie opgezet, vooral met hulp van buitenlandse investeerders (bijv. Volkswagen). Met de enorme hoeveelheden ijzererts is het niet verwonderlijk dat Brazilië een belangrijke staalproducent is. In de jaren '80 is een vliegtuig- en wapenindustrie opgezet.
Brazilië maakt zich sterk voor het ontwikkelen van alternatieve brandstoffen. Veel auto’s rijden op een combinatie van bio-ethanol en traditionele benzine. In 2005 werd de eerste biodieselraffinaderij geopend.
Toch is het maar de vraag of deze alternatieve energie uiteindelijk veel beter is voor het milieu. De sojabonen en zonnebloemen die nodig zijn voor de productie van biobrandstoffen moeten ergens verbouwd worden. En meer landbouwgrond gaat vaak ten koste van het tropisch regenwoud.
|
|
Toerisme
Toerisme is in Brazilië nog niet sterk ontwikkeld. Nog niet zo lang geleden was eigenlijk alleen Rio de Janeiro van enig toeristisch belang. Het land is er alles aan gelegen dat te veranderen.
Het Braziliaanse bureau voor toerisme, Embratur, wil dat Brazilië al in 2007 bij de twintig populairste toeristen-bestemmingen ter wereld hoort. Dat lijkt een wat al te hoge doelstelling, want daarvoor zou het aantal toeristen binnen twee jaar moeten verdubbelen naar 9 miljoen.
Tot voor kort kwamen de meeste toeristen uit buurland Argentinië, maar door de zware economische crisis in dat land is het aantal Argentijnse toeristen sterk gedaald. Embratur richt zijn aandacht nu op de Verenigde Staten en Europa. Daarbij wordt niet alleen Rio de Janeiro gepromoot, maar vooral ook het noordoosten van het land.
De regio Nordeste (zie afbeelding) zou zeer gebaat zijn bij een groeiende belangstelling voor de brede zandstranden en oude steden in dat gebied.
Ecotoerisme is een andere pijl op de boog van Embratur. Het Amazonegebied leent zich daar bij uitstek voor. Wel zijn natuurbeschermers bang dat, naast de aantasting door aanleg van wegen, landbouwgebieden en bosbouw, de toeristenindustrie alleen nog maar meer schade zal aanrichten in het regenwoud.
|

Brasília is de hoofdstad van Brazilië. Tot 1960 was Rio de Janeiro de hoofdstad van Brazilië (en daarvoor Salvador). Al in de 19de eeuw waren er plannen om de hoofdstad naar het binnenland te verplaatsen. Brazilië wilde zich daarmee na de onafhankelijkheid afzetten tegen het overwicht van de Portugese immigranten in de kuststreek.
President Kubitschek zette de plannen uiteindelijk door, ook om ontwikkeling van het binnenland te stimuleren. Daarnaast moest Brasília een statussymbool worden: een bewijs van de glorie en vooruitgang van. De hoofdarchitect van de "Grande Brasil" was Lúcio Costa. Hij bouwde een stad met vierkante woonwijken aan brede straten, waarvan er niet een een gelijkvloerse kruising heeft.
Het resultaat is dat Brasília maar moeilijk te voet is te verkennen, en dat lijkt ook niet echt de bedoeling. Vanuit de lucht vertoont Brasília de vorm van een vliegtuig. In de cockpit zetelt de regering, de romp is het zakencentrum en de vleugels zijn de woonwijken.
Brasília ligt op een hoogvlakte in een gebied van kale savannes en is bepaald niet naar ieders smaak. Het is een uiterst moderne stad, zonder historie.
Critici zeggen dat de stad een groot openluchtmuseum is voor moderne architectuur, maar dat de menselijke maat uit het oog is verloren. Veel inwoners van Brasília ontvluchten de hoofdstad in het weekend. Brasília is een pure werkstad, waar verder weinig te beleven valt.
De regeringsgebouwen - Congresso Nacional aan het Plein van de Drie Machten - Praça dos Três Poderes zijn ontworpen door Oscar Niemeyer. Het Congresgebouw bestaat uit twee kantoortorens die onderling zijn verbonden met loopbruggen. Een koepel aan de ene kant en een omgekeerde koepel aan de andere kant completeren het geheel.
De Kathedraal van Brasília - Catedral Brasília is ook ontsproten aan het brein van Niemeyer. De vorm roept associaties op met de doornenkroon van Christus. Zelfs deze moderne stad kent zijn favelas (sloppenwijken), maar die zijn wel gebouwd op de voorgeschreven afstand van 50 kilometer.
klik hier voor meer foto's van Brasília
|

São Paolo is een miljoenenstad in Brazilië en een van de grootste steden ter wereld. Er zijn geen precieze cijfers over het totale aantal inwoners van de agglomeratie, maar schattingen houden het op 17 tot 20 miljoen. São Paulo is gesticht in 1554, maar tot 1870 was het een onbeduidend stadje. Vandaag beslaat de agglomeratie meer dan 1500 km², dat is drie keer zo groot als die van Parijs. São Paulo is het economische en culturele centrum van Brazilië. Uit de stad komt 40% van de Braziliaanse industriële productie. São Paulo is de hoofdstad van de gelijknamige staat São Paulo, die het kloppende hart en de motor van de Braziliaanse economie is.
De sociale verschillen in deze stad zijn zeer groot. De sociale uitersten wonen welhaast bij elkaar op de stoep.
Doordat de stad vrij jong is en de laatste zeventig jaar pas sterk gegroeid is, staan er weinig oude gebouwen, waarvan er weer vele zijn afgebroken om plaats te maken voor moderne hoogbouw. In het centrum bevinden zich de meeste gebouwen uit het einde van de 19e tot het begin van de 20e eeuw. In de tweede helft van de twintigste eeuw verschoof het zakencentrum naar de Avenida Paulista, bij de wijk Jardins [ZW]. De laatste jaren wint het zakendistrict Morumbi aanzienlijk aan belang.
klik hier voor meer foto's van São Paulo
|

Rio de Janeiro ligt aan een schitterende baai, de Baía de Guanabara, die bezaaid is met eilandjes. De stadswijken zijn tussen en tegen heuvels gebouwd, met daarachter steile bergen.
Tot 1960 was Rio de hoofdstad van het land. De inwoners noemen hun stad dan ook Belacap, oftewel: "Mooie Hoofdstad". Dit om zich af te zetten tegen de sfeerloosheid in de nieuwe hoofdstad Brasília. De naam Rio de Janeiro is eigenlijk een vreemde, het betekent "Januaririvier". Toen de Portugezen op 1 januari 1502 de Baía de Guanabara ontdekten, dachten ze dat het om de monding van een rivier ging. Vandaar de naam.
Dé toeristische attractie van Rio is de Corcovadoberg - Morro de Corcovado, waarop een reusachtig Christusbeeld - Estátua do Cristo Redentor met uitgestrekte armen staat. Het betonnen beeld is gemaakt door de Franse beeldhouwer Landowski en staat op 700 meter hoogte.
Het ritje met een treintje er naar toe is op zichzelf al mooi, de route gaat door de bossen van het nationaal park Tijuca . Vanaf de Corcovadoberg heb je een fraai uitzicht over de stad. U ziet dan ook duidelijk de sociale ongelijkheid in Rio: hypermoderne wolkenkrabbers en dure villawijken grenzen aan rommelige sloppenwijken of falevas.
De omgeving van Rio is bezaaid met heuvels en rotspunten in bijzondere vormen. De bekendste is het Suikerbrood - Pão de Açúcar, een andere topattractie. Naar de top van deze berg loopt een kabelbaantje, waarbij het uitzicht onderweg het mooist is: de prachtige witte zandstranden van Rio én de Pão de Açúcar zelf.
Rio is beroemd om zijn stranden: mondaine stranden bij de wijken Capacabana en Ipanema, de wat gewonere bij Barra. Deze stranden liggen in dichtbevolkte stadsdelen en kunnen dus zeer druk zijn. Voor wat rustiger stranden moet je een stukje reizen, want een lange kuststrook aan weerskanten van Rio is verstedelijkt gebied.
Om nog iets terug te vinden van het oude Rio zoals het er in de vorige eeuw uitzag, ga je naar Santa Teresa en Cosmo Velho, de twee oudste wijken van de stad. Hier bouwden de rijke cariocas hun zomerhuizen. De nauwe straatjes bieden soms een verrassend doorkijkje met fantastische vergezichten.
Het carnaval van Rio is wereldberoemd. Wil je het een keer meemaken, dan moet je wel ver van tevoren een hotel boeken. Het carnaval staat geheel in het teken van de strijd tussen verenigingen die zijn gevormd door inwoners van een volkswijk. Elke wijk wil de origineelste en boeiendste show opvoeren tijdens de grote parade op de Avenido Rio Branco.
klik hier voor meer foto's van Rio de Janeiro
|
Salvador of Salvador da Bahia (volledige naam: São Salvador da Bahia de Todos os Santos, in het Nederlands "Heilige verlosser van de Allerheiligenbaai") is qua inwonertal met 3,2 miljoen inwoners de derde stad van Brazilië. De gangbare naam voor de stad in de spreektaal is 'Salvador', hoewel in oude documenten soms gesproken wordt van 'Bahia'.
Salvador was tot 1763 de hoofdstad van Brazilië. De stad dankt zijn naam aan het feit dat de Portugezen de baai binnenvoeren op de dag van Allerheiligen. De eerste nederzetting werd gebouwd op een steile heuvel die uitkijkt over de baai met zijn haven. Deze locatie werd uitgekozen vanwege de goede verdedigbaarheid, omdat de stad in de beginperiode veel te maken had met aanvallen van indianen en Europese concurrenten. Salvador is meerdere malen vanuit Recife aangevallen door de Nederlanders die in 1624-1625 de stad kortstondig bezetten. De legendarische Piet Hein nam daaraan deel.
Het historisch centrum - Pelourinho ligt in het hooggelegen deel van de stad: de Cidade Alta. Pelourinho was vroeger de plaats waar de slaven werden bestraft en verkocht, het betekent letterlijk ‘whipping post’. Tegenwoordig is het een bruisende wijk, met gezellige restaurants, pastelkleurige huisjes en hier heb je een goede gelegenheid om Capoeira te zien. Het is het centrum van Salvador’s nachtleven. Tien jaar geleden was dit nog een buurt vol vervallen gebouwen en een hoge criminaliteit, maar de laatste jaren worden de huizen en kerken van Pelourinho met hulp van fondsen van Unesco opgeknapt, met respect voor de historie en de oorspronkelijke sfeer. Meer dan 600 gebouwen zij opgeknapt. Het behoort sinds 1985 tot de werelderfgoedlijst van de Unesco.
Johann Moritz Rugendas-1835
De ontwikkeling van Salvador is sterk beïnvloed door het grote aantal slaven die vanuit Afrika in Salvador aankwamen om te werk gesteld te worden op de vele plantages en suikermolens (engenhos) die de stad omringden. Het is moeilijk om niet te vallen voor de charme van deze stad die doordrongen is van de Afro-Braziliaanse ziel en cultuur. Hier hebben meer dan waar ook in Brazilië de afstammelingen van de zwarte slaven de tradities en het geloof van hun Afrikaanse voorouders voortgezet: 80% van de huidige bevolking is zwart of halfbloed. Ondanks de vaak moeilijke levensomstandigheden gaat er van de inwoners van Bahia een aanstekelijke levensvreugde uit die elke dag tot uiting komt in straatfeesten en spektakels met carnaval als hoogtepunt.
Aan de Afrikaanse cultuur is onder andere ook de Candomblé ontleend, een godsdienstig ritueel dat vaak ten onrechte- met voodoo vergeleken wordt. Daar dit ritueel ook clandestien was in de slaventijd, paste men de oorspronkelijke Afrikaanse godsdienst(en) aan de Rooms-Katholieke Kerk aan. De Afrikaanse goden werden door Rooms-Katholieke heiligen vervangen. Vele diepgelovige katholieken doen echter ook aan Candomblé, hoewel de kerk er eigenlijk nog steeds niet veel van wil weten.
Een culinaire specialiteit van Salvador is de acarajé. Dit is een "bal" gemaakt van ontvelde bonen (feijão fradinho) die in hete palmolie (dendê) gebakken wordt. Ze worden puur gegeten of ze worden opengesneden en er worden gedroogde/gerookte garnalen, salade en vatapá op gedaan. De dendê-olie kan bij westerlingen soms dagenlange darmstoornissen veroorzaken.
Ook de moqueca's zijn erg beroemd. Meestal zijn ze van zeebanket gemaakt. Het zijn grote schotels, een soort vissoep met vis, garnalen, krab, inktvis, schelpdieren enz. Verder zitten er kruiden, tomaat en wat kokosmelk in. De echte moqueca wordt ook met die palmolie klaargemaakt. Een ensopada is hetzelfde, maar bereid zonder dendê-olie. Het wordt opgediend met farofa (gebakken maniok/cassavemeel), salades, witte rijst en vaak die bonen (feijão fradinho).
Bekend van Salvador en Bahia is verder de capoeira. Dit is een van oorsprong Afrikaanse vechtsport die door de slaven is geïmporteerd, maar door de gewelddadige aard van de sport is deze verboden geweest tijdens het bewind van de president/dictator Getulio Vargas (1934-1945 en 1951-1954). Nu wordt deze sport echter weer uitgevoerd, vooral als een dans.
klik hier voor meer foto's van Salvador
|

Fortaleza is een stad met 2 miljoen inwoners in de Nordeste. De stad dankt zijn naam aan het stervormige fort dat de Nederlanders er hebben gebouwd. Oorspronkelijk was de naam Fort Schoonenburgh, maar de nadat de Portugezen het land weer in bezit namen, werd het omgedoopt in Forte Nossa Senhora de Assunção.
Na de onafhankelijkheid van Brazilië ontwikkelde Fortaleza zich snel tot een belangrijke haven. De bloeiende handel bracht de stadsbestuurders van toen op het idee Fortaleza om te toveren in een tropisch Parijs met brede boulevards.
Wie goed kijkt, kan nog wel iets ontdekken van deze eind 19de-eeuwse stadsplanning. Maar het meeste is verloren gegaan toen verarmde boeren uit de Nordeste halverwege de 20ste eeuw de stad overspoelden.
Enkele gerestaureerde historische gebouwen vind je nog wel in de uitgaanswijk Dragao do Mar. In die wijk staat ook een moderne concertzaal, waar geregeld Braziliaanse artiesten optreden. Flaneren gebeurt op de Avenida Beira Mar, een 5 kilometer lange boulevard in het centrum.
Het Ceará Museum in het Senador Alencar Paleis is gewijd aan de lokale historie en cultuur. De stranden in de omgeving hebben veel te bieden. Zoals bijna overal aan de Braziliaanse kust zijn ook hier de stranden breed en wit, maar uniek zijn de enorm hoge zandduinen of steile kliffen erachter. De mooiste stranden vind je in:
| Morro Branco |
 |
Canoa Quebrada |
|
Jericoacara |
 |
klik hier voor meer foto's van Fortaleza
klik hier voor meer van restautatiewerken - projeto de restauração (BR) in Fortaleza
|
|
Natal Natal is de charmante hoofdstad van de staat Rio Grande do Norte. De stad van de zon, zo wordt Natal ook wel genoemd. Stad en staat hebben de grootste hoeveelheid zonne-uren (meer dan 3000 per jaar) van heel Brazilië. Ook heeft onderzoek uitgewezen dat deze streek de schoonste lucht ter wereld heeft! En van die zon en schone lucht genieten de ruim 700.000 inwoners (1 miljoen met omliggende gemeentes) dagelijks met volle teugen.
Natal heeft een lange en rijke geschiedenis, die teruggaat tot de Nederlandse en Portugese overheersing. Uit die tijd resteren nog mooie barokke koloniale gebouwen, kerken, pleinen.
Verder is er het imposante fort Dos Reis Magos uit 1598.
Nederlanders hebben dit fort en de stad in 1633 veroverd op de Portugezen, maar werden in 1654 weer verslagen.
Ten noorden en zuiden van de stad liggen eindeloze zandstranden.
klik hier voor meer foto's van Natal
|

Recife is de hoofdstad van de deelstaat Pernambuco; de stad ligt aan de monding van de rivier de Capibaribe. Voordat de Portugezen er de scepter zwaaiden, was het een Indiaans vissersdorpje.
Vooral voor de Nederlanders is deze stad bijzonder vanwege de vele Nederlandse invloeden. Zo hebben vele inwoners zelfs een Nederlands klinkende naam. Van 1630 tot 1654 was Recife de hoofdstad van de Hollandse bezittingen in Brazilië. Twee voormalige forten, daterend uit het 35-jarige bewind van de Nederlanders, Forto do Brum en Forte dos Cinco Pontas zijn hier te vinden. De renaissancestijl van dit fort is verdwenen onder dikke lagen pleisterkalk. Overblijfselen uit de Nederlandse tijd zijn te zien in het Ticarda Brennand-instituut.
Van de Hollandse bouw in Recife is verder niet veel meer over dan de klokkentoren van de karmelietenkerk. Het was een van de vier torens van het paleis van Maurits van Nassau.
Een bezoek aan het eiland Itamararaca, 50 km ten noorden van Recife, is de moeite waard. Hier vindt men het Nederlandse fort Forte Orange wat door de Nederlanders in 1630 werd gebouwd ter verdediging tegen aanvallen van de Portugezen. Bezienswaardig zijn vooral de vele kerken uit de 17de en 18de eeuw, gebouwd nadat de Hollanders waren vertrokken.
De stad staat wel bekend als het Braziliaanse Venetië, omdat het op eilanden is gebouwd, die met elkaar verbonden zijn door bruggen. De verschillende eilanden vormen de historische stadsdelen Recife, San Antonio, Boa Vista en São José.
Het carnaval van Recife is niet zo beroemd als dat van Rio de Janeiro, maar het is ook hier een kleurrijk gebeuren. De invloed van de zwarte bevolking is duidelijk hoorbaar: er wordt luid geroffeld op grote trommels.
klik hier voor meer foto's van Recife
|
|
|